Merhaba, hoş geldiniz ! AnneForm'un eşsiz özelliklerini daha iyi kullanabilmek için üye olabilirsiniz.
Hepatit
Beğen

“Viral hepatit” kelimesi halk diline çok yalın bir şekilde virüs yüzünden karaciğerin iltihaplanması olarak çevrilmektedir. Bu arada “viral hepatit” belirgin, özel bir hastalık anlamına gelir ve bu durumun açıklanması gerekmektedir. Aslında, karaciğer iltihaplanması en nihayetinde çiçek virüsü, infeksiyöz mononükloz, herpetik infeksiyöz, AIDS gibi birçok viral enfeksiyonel hastalıktan kaynaklanabilir.

Bütün bu durumlarda (ki liste henüz tamamlanmadı) karaciğerdeki rahatsızlık birçok diğer hastalıkların dışavurumlarından sadece bir tanesidir. Hastalığı “viral enfeksiyon” olarak tanımlayıp patolojenleri açıklayan doktorların hastalığın esas ve belirleyici olarak karaciğerde belli bir viral enfeksiyon oluştuğuna dair fikir var.

Günümüzde hepatite neden olan birkaç virüs saptanmış ve tanımlanmıştır. Hepatite neden olan bu farklı virüsler harfler (A, B, C vs.)  ile ifade edilmektedir. Hepatit A virüsünün viral hepatit A hastalığına neden olduğu açıktır. Her bir harf toplumda tekrarlanma sıklığı, enfeksiyonun bulaşma yolları, kuluçka döneminin zamanlaması, hastalığın şiddeti ve başka birçok komplikasyon özelliği olan oldukça somut virüs ve hastalıklara neden olur. 

İnsan vücuduna girdiğinde genel olarak virüsler ve hepatit virüsü özellikle kendi kendine çalışabilen bazı hücreleri tamamen etkiler. Belli bir hastalığın semptomları ile ilgili olarak bazı hücrelerin temel fonksiyonlarını kendi kendilerine yapamayacağı aşikardır. Viral hepatitte böyle bir gözeye karaciğerin temel gözesi olan hepatositdir. Virüs hepatositleri etkiledikçe insan karaciğerinin fonksiyonlarını sürdürme yeteneği o kadar düşer ve bu hastalıktan daha zor ve tehlikelidir.

Günümüzde hepatit virüsü üzerine yapılan çalışmalara göre virüsü birbirlerinden enfeksiyon metodu yönünden ayrılan iki ana gruba ayırmak mümkündür.  İlk grup, “fekal-oral” bulaşma yolu olarak da bilinen intestinal enfeksiyonlardır ve hepatit A ve E virüslerini de kapsar. İkinci grup tipik kan enfeksiyonudur: kan ve diğer vücut salgılarında bulaşır (salya, sperm, anne sütü). Bu grup hepatit B, C ve hepatitis’dir (delta). Şimdi bu hepatitlerin her biri için birkaç kelime söyleyelim.


Hepatit A

Hastalık oranın belli bölgelerin hijyen durumu ile oldukça yakın alakalı olan özellikle (!!!) de içilen suyun kalitesi açısından en yaygın intestinal enfeksiyonlardan biridir. Bu hastalık kolayca bütün dünyayı etkileyebilir, örneğin her insanın bu virüse gerçekten yakalanma olasılığı vardır; var olan hastalık oldukça uzun, pratik olarak hayat boyu bağışıklık sistemi bırakır, 14 yaş altı çocuklar yetişkinlerden 3 misli fazla hasta olurlar. Enfeksiyonun özelliklerini hesaba katacak olursak (su vasıtası ile) ne kadar fazla su tüketilirse virüsün sirayeti o kadar çok olacağı açıktır. Yazın su ihtiyacı arttığından ve böylelikle yakalanma şansı daha kolay olduğundan, yazın sonu sonbaharın başında vakalarda artış olması şaşırtıcı değildir. Hepatit A için kuluçka dönemi 4 ila 6 hafta olduğundan en düşük vaka oranının yazın başında olduğu açıktır, sonbaharda da yeterince sıvı tüketmeyenler hasta olur.

Hepatit E

Hepatit E de intestinal enfeksiyondur, Hepatit A ile neredeyse her açıdan benzer özellikler gösterir, fakat Asya ve Afrika’da daha yaygındır. Hepatit A olmak için teorik olarak tek bir virüsün ağız yolu ile alınması yeterlidir, oysa Hepatit E için enfeksiyon dozu (enfeksiyon için gerekli virüs miktarı) oldukça bol miktarda olmalıdır. Özellikle bu nedenle Hepatit E günlük yollarla nadiren bulaşır (kirli eller vs.) fakat sıklıkla (tabi, virüsün olduğu yerde)  şebeke suyundan bulaşır. Epidemiyoloji uzmanları Hepatit A’nın büyük ölçüde şebeke sularındaki kötü sıhhi koşullardan kaynaklandığına inanmaktadır, hastalığın Hepatit E olarak tekrarlanması da yukarıda sayılan çok kötü koşulların kanıtıdır. Bu açıdan on binlerce insanın Hepatit E salgınının olduğu Asya ülkelerindeki Hepatit E salgınına şaşırmamak gerekir. Sevinerek belirtmeliyiz ki Ukranya’daki Hepatit E nadirliği yurtiçinde aydınlık ve umutlu gelecek için kurulmuş  şebeke suyundan kaynaklanmaktadır.

Hepatit B

Bu enfeksiyon sosyal ve toplumsal davranış biçimi ile alakalıdır. WHO’ya göre 1 milyardan fazla insan Hepatit B ve her yıl 50 milyondan fazlası hasta oluyor ve 2 milyardan fazlası da ölüyor! Belirttiğimiz gibi Hepatit B kan yolu ile ve (nadiren) cinsel yolla bulaşmaktadır. Tıbbi müdahale görmeden partnerinizi dikkatlice seçerek hastalığın sizi tehdit etmeyeceği yanılgısına düşmeyin. Hepatit B’nin bulaşması için küçücük bir kan damlası, bazen müşterek kullanılan diş fırçası ve ateşli bir öpücük bile neden olabilir. Kulak deldirme, dövme yaptırma, umumi tıraş bıçağı kullanımı gibi kişisel bakım uygulamalarında ilk anda ve bir kez de olsa ameliyat, iğne vurdurmak, kan nakli vb. gibi tıbbi müdahale süreçlerindeki enfeksiyonlar da yaygındır. Hepatit B’nin kuluçka dönemi Hepatit A’dan bile oldukça uzundur 2 aydan 6 aya kadardır. Genel olarak, Hepatit B diğer viral hepatitlerden hastalığın şiddeti açısından ayrışmaktadır, hastaların %10’u akut hepatitden sonra kronik hepatitis olur, en sonunda da sıklıkla siroz olur. Hastalığın yayılmasındaki önemli noktalardan biri Hepatit B olmuş olan hastaların %5-10’unun kronik virüs taşıyıcısı (ve dağıtıcısı) olduğu gerçeğidir. Hepatit A hamile olan kadının karnındaki cenin için zararlı olmasa da, Hepatit B cenin ve yenidoğan için risk oldukça yüksektir. 

Hepatit C

Hepatit B ile aynı şekilde bulaşır ama daha kolay ilerler. Oldukça yaygındır, viral hepatitlerin %15’i Hepatit C ile alakalıdır.

Viral Hepatit

Viral hepatitlerin çok (!) korkunç bir çeşididir. Delta virüsü özelliği Hepatit B olduğunda hastalığı çoğaltıp hastalıklara neden olmaktadır. Bu şekilde, karaciğer iki virüs tarafından saldırıya uğrar ve delta virüsü Hepatit’in B’nin en ters etkilerini güçlendirir.

Viral hepatitlerin semptomlarını birbirinden ayırmak neredeyse imkansızdır (bunun için oldukça sofistike laboratuvar çalışması gerekmektedir). Aynı zamanda, viral hepatitis olup olmadığını söylemek için elimizde yeterince sofistike araştırmalar da bulunmamaktadır.

Viral hepatitlerin hepsi ile alakalı üç adet semptom bulunmaktadır:

1) Sarılık (cilt renginin sarılığı ve mukus mebran);

2) Koyu renkli idrar;

3) Açık renkli dışkı.

Hastalığın diğer dışavurumları farklılık gösterebilir; ateşin yükselmesi, kusma, baş dönmesi, ishal, karın ağrısı, baş ağrısı.

Hastalığın anikretik şekli sadece testler doktora düzgün bir muayene için izin verdiğinde basittir. 
En deneyimli en iyi sonuç almış doktorlar bile hastalığın seyrini, iyileşme zamanını, şiddetini ve komplikasyonların ilerleyip karaciğerde siroza neden olabilme ihtimalini tahmin edemez , küçük bir oranda da olsa bunlar sağlık personelinin çabasına ve belirlenmiş üç faktöre bağlıdır:

1) Virüsün hareketliliği;

2) Vücudun “kendini koruyabilme” yeteneği;

3) Hastanın doktor randevusuna olan sadakati;

Ne yazık ki viral hepatitin ilaçla tedavisi oldukça kısıtlıdır. Ciddi dereceli ve bahsedilen hepatik yetmezliği olan hastalar hastanelerin reanimasyon departmanlarında tedavi edilmektedir. Tedavisi oldukça karmaşık ve pahalıdır, üzülerek söylemek gerekirse çoğu zaman da çok etkili değildir. Virüsle direkt olarak mücadele için henüz herhangi bir metot keşfedilmedi, bu yüzden tedavinin amacı karaciğerdeki yükü azaltmak ve karaciğerde soruna neden olan rahatsızlıkların düzeltilmesidir (toksemi, kan pıhtılaşması, sindirim rahatsızlıkları vb.).

Düşük ve orta dereceli viral hepatit türlerinde esas ve en önemli tedavi yolu beslenme ve dinlenmedir. (sadece Amerikalı doktorlar fiziksel aktivitenin kısıtlanmasının iyileşmeye kanıtlanmış bir etki yapmadığını düşünmektedir). Beslenmenin özü sindirimi kolay yiyeceklerdir. Yağsız kategorili. Bol bol sıvı tüketimi.

Özellikle bu yüzden hastalığın hastanede tedavisi daha çok tercih edilebilir:

а) Düşük bir ihtimal de olsa hastanın yakınlarından biri “üzülüp” hastaya iştah açıcı bir şey verebilir;

b) Hastalığın şiddetinin artmasına zamanında müdahale edebilir, örneğin, kişi kustuğu için sıvı tüketemediğinde vücuda yeteri kadar sıvı alımını sağlar (viral hepatitis de doktorlar anti-emetik ilaçlar yazmamaya çalışır, çünkü birçoğu karaciğerde parçalanarak hastanın durumunu daha da kötüleştirebilir);

c) Daha kolay hareket edilir.

Viral hepatitde doktorlar tabii ki ilaç yazmaktadır (vitaminler, Karsil, Essentiale, Gemodezu’lu damla ve sonra biraz da glükoz)  böyle bir tedavi halkımızın büyük bir çoğunluğunu memnun edecektir. Viral hepatit tedavisinde en zor psikolojik an ortalama bir yetişkinin damla ve vitaminler ile doğal beslenmenin önemini hafife almasıdır.
Bütün alınan faydalar bir dilim domuz pastırması veya bir kadeh alkol ile etkisiz hale gelebilir!

Yorumlar