Medikal Uzman Görüşü
Sık Hastalanan Çocuk
14-Ağustos-13
Dr. Eugene Komorowski, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Sık Hastalanan Çocuk

 

SUÇLU KİM?

Önceden: «Ne yapalım, böyle oldu» derler ve eklerlerdi  «Büyüyünce geçecek».
Şimdi ise “Bağışıklık sistemi zayıflamış” deniyor ve tabi ki şöyle devam ediliyor: «Tedavi edilmesi gerek».
Gelin hep birlikte ne yapılması –zamana bırakılması mı, tedavi edilmesi mi- gerektiğini bulalım?

Ebeveynler doğuştan gelen bağışıklık sistemi kusurlarını bilmelidir –bağışıklık yetmezliği nadir bir vakadır-. Bağışıklık yetmezlikleri sadece ASYE’nın bir kısmı olarak değil, ayrıca tedavi edilmesi zor tehlikeli bakteriyel komplikasyonlar ile birlikte ciddi viral solunum enfeksiyonları olarak da kendilerini gösterirler. Bağışıklık yetmezliği doğuştan gelen ölümcül bir durumdur ve iki ay boyunca durmadan akan burun ile bir ilgisi yoktur.

Aynı şekilde, ASYE’nın bir başka kısmı da birçok vakada ikinci bir bağışıklık yetmezliğidir –yani çocuk normal doğar fakat bazı nedenlerden ötürü bağışıklığı gelişmez veya bir şekilde engellenmektedir.

Esas Sonuç:

Eğer doğuştan normal olan çocuk hastalığından sıyrılamıyorsa bu çevre ile çakıştığı anlamına gelir. Burada iki çeşit çözüm var: prematüre bebeği çevreye adapte etmek için ilaçlardan yararlanmak veya bebeğe uyum sağlaması için çevreyi değiştirmek.

Bağışıklık sisteminin formu ve fonksiyonu her şeyden evvel dış faktörlerden oluşmaktadır. Hepimiz çok iyi biliyoruz ki dış faktörlerden kastımız :«yaşam tarzı»: yeme, içme, hava, giyim, egzersiz, dinlenme, tedavi edilen hastalıklardır.
Sık sık ASYE olan bebeğin ebeveynleri her şeyden önce şunu anlamalılar ki bu durumun suçlusu çocuk değil onun ihtiyaçlarına iyi ya da kötü bir şekilde cevap veremeyen ebeveynleridir. En zoru da yaptığımız şeylerin -emzirmek, giydirmek, uyutmak, hasta olduğunda bakmak- doğru olmadığını kendi kendimize itiraf etmektir. Ne yazık ki en vahimi de bu durumdaki aileye de bebeğe de kimsenin yardım edememesidir.

Kendinizi sorgulayın. Çocuk sıkça hastalanıyor. Anne tavsiye için nereye başvuruyor?

Anneanne ile başlayalım. Ve şunu duyarız: çok az emiyor, ben de az yiyorum anne, çocuk doğru düzgün giydirilmediğinde özellikle de boynu açıkta kaldığında düzgün emmez; bu nedenle geceleri üzerini açıyorsa gece çorapla uyumalı vb. Ninni söyleyerek ve sallayarak emzirelim. Sıcak battaniyelerle saralım. Çorap giydirelim. Bunlar ASYE’nın görülme sıklığını azaltmaz ama anneanneyi rahatlatır.

Arkadaşlarınızın, tanıdıklarınızın, meslektaşlarınızın yardımını alın. Altın tavsiye sabırlı (akıllı ve güvenli bir şekilde) olmaktır. Şu hikayeyi duyacağınızdan emin olabilirsiniz: “bir kadının çocuğu sık sık hasta oluyormuş, kadın parayı esirgemeden çocuğu için Tibet keçisinin boynuzundan yapılmış biyolojik olarak çok aktif ve özel bir vitamin almış ASYE durmuş, lenf bezeleri yok olmuş ve ünlü profesör şok olmuş ve o da torunu için bu vitaminden alacağını söylemiş”. Bu arada bu vitaminlerin son paketi Claudia Petrovna’da, acele etmelisiniz -keçi avlama mevsimi bittiği için yenileri bir yıl sonra gelecektir-. 

Acele edin. Alın. Çocuğu kurtarmaya başlayalım. Aa, ne kadar kolay oldu! Biz ebeveynler basitizdir, çocuklarımız için yaptığımız hiçbir şeyden teessüf duymayız, bizler haklıyız.  Buna rağmen ASYE hala devam mı ediyor? Ee, bu da böyle bir çocuk.

Bütün bunlar bizi önemli bir doktora mı yönlendiriyor?

- Doktor, bu sene içerisinde 10 kez ASYE geçirdik. Şimdiye kadar 3 kg vitamin, 2 kilo öksürük ilacı ve 1 kg antibiyotik kullandık. Lütfen yardım edin! Bizim önemsiz pediatristimiz Anna Nikolayevna çocuğumuzu iyileştirmek bir yana onun yetersiz bağışıklığı olduğunu söylüyor. Kesinlikle korkunç bir hastalığın pençesine düştük...

- O halde bir muayene edip virüs, bakteri, parazit ve bağışıklık sisteminin durumuna bakalım. 
Muayene edildi ve herpes, sitomegalovirüs, giarda, ve bağırsakta stafilokok tespit edildi. «immunogramma» denen akıllı kan testi birçok anormalliği ortaya çıkardı.

Şimdi her şey anlaşıldı! Bizler suçlu değiliz! Ebeveynler olarak hastalıklar karşısında iyi ve dikkatliyiz. Oleyy!!! Hiçbir şeyimiz yok! Zavallı Lena’nın başına bu stafilikoklar, virüsler birden nasıl geldi, aman Allahım korkunç! Önemli değil! Bu irini tamamen boşaltmak için gerekli olan özel ilaçlardan zaten bahsetmiştik...

Bu testler sonucunda sonunda nine de duymadığı bu korkunç “sitomegolovirüs” kelimesi karşısında ikna olacak ve eleştirileri duracaktır...

Sonuçları mutlaka Anna Nikolayevna’ya gösterin. Bırakalım hatasının farkına varsın, iyi ki de onu dinlememişiz, iyi ki de öyle bir bağışıklığa sahip değilmişiz.

En üzücüsü de Anna Nikoleyevna’nın hatasını kabul etmemesi! Stafilokok’un birçok insanın bağırsağında bulunan oldukça normal bir durum olduğunu iddia ediyor. Şehirde yaşayıp da lamblia, herpes ve sitomegalovirüse karşı antikora sahip olmamanın imkansız olduğunu söylerler. Devam edin! Bütün bunların saçma olduğunda ısrar edip tedaviyi reddedin! Tekrar ve tekrar bu durumun suçlusu olarak stafilokok veya herpesler yerine biz, ebeveynler olduğu konusunda kendinizi inandırmaya çalışın!!!

Yazar şu an kitabı kapatacak kadar kızgın olduğunuzun bilincinde. Fakat Anna Nikoleyevna tamamen haklı -çok yüksek bir ihtimalle- suçlu kesinlikle siz ebeveynlersiniz! Kötü veya zarar verici bir düşünceden değil, bilmemekten, anlamamaktan, tembellikten, hemen her şeye inanmaktan dolayı sizler suçlusunuz.

Eğer çocuk çok sık ASYE oluyorsa, hiçbir ilaç bu duruma çare değil. Çevredeki uyuşmazlıkları çözün. Yaşam tarzını değiştirin. Suçlu aramak çıkmaz sokak olacaktır. Sizin ve çocuğunuzun bu dönemden çıkma şansınız oldukça gerçekçidir.

Bir kez daha tekrarlıyorum: «zayıf bağışıklık için» sihirli tabletler yoktur. Fakat gerçekten pratik bir hareket için etkili bir algoritma var. Her şeyden detaylı bir şekilde bahsetmeyeceğiz- çünkü nasıl olması gerektiği hakkında cevaplar bunun gibi birçok sayfada ve yazarın diğer kitaplarında açıklanmıştır.

Fakat en önemlilerini sıralayıp açıklayacağız. Aslında bunlar neyin iyi neyin kötü geleceğine dair soruları yanıtlayacaktır. Açıklanmamış olsa da dikkatinizi bir noktaya çekmek istiyorum: birçok açıklama yapıldı ve bunlar yardımcı olmadıysa Lena’cık çok üzülse de o halde yapacak hiçbir şey yok...

HAVA

Temiz, ılık ve nemli hava. Kokan her şeyden uzak durun: vernik, boya, deodorant, temizlik ürünleri.

YATACAK YER

Mümkünse bebeğiniz için bir çocuk odası ayarlayın. Çocuk odasını tozlu bırakmayın, her şey ıslak bezle silinmeli (dezenfektasyon ürünü olmadan normal su ile). Radyatör üzerinde regülatör. Hava nemlendirici. Su filtresi olan elektrik süpürgesi. Aynanın arkasında kitaplar. biriken tüm dağınıklıklar + yerleri silmek + tozları süpürmek uykudan önce yapılacak rutin işlerdir. Odanın duvarında termometre ve hidrometre. Geceleri sıcaklık 18°С, nem %50-70 arası olmalıdır. Çocuk uykusundan sonra düzenli havalandırma mutlaka gerekmektedir.

UYKU

Çocuk ılık, nemli bir odada, arzuya göre: sıcak pijamalar ve sıcak battaniye altında uyuyabilir. Beyaz çarşaf, bebek pudrası kullanılarak yıkanmalı ve iyice durulanmalıdır.

BESLENME

Çocuğunuzu hiçbir koşul altında yemeye zorlamayınız. İdeal olan bebeğiniz istediğinde emzirmektir. Öğün aralarında besleyerek açlığını yatıştırın. Yabancı ürünleri vermeyiniz. Çok çeşitli besinler vermeyiniz. Doğal tatlıları (bal, üzüm, kayısı vb.) yapay olanlara (sakaroz katkılı) tercih edin. Ağzına yemek kırıntıları özellikle de tatlı bir şey sokmamasına dikkat edin.

İÇECEK

Çocuklar her zaman susuzluklarını giderme ihtiyacı duyabilirler. Susuzluğunu gidermek için tatlı gazlı içecekler vermemeye dikkat edin! Uygun içecekler: gazsız, kaynatılmamış mineral su, komposto, meyve suyu, meyve çayı. Oda sıcaklığında olmalıdır. Eğer bunlar önceden kaynatıldıysa, sıcaklığın yoğunluğunu yavaş yavaş düşürün.

GİYİM

Olabildiğince uygun giydirin. Terlemenin, üşümekten daha çok hastalığa neden olduğunu unutmayın. Çocuğun kıyafetleri ebeveynlerinkinden fazla olmamalıdır. Üzerindekileri yavaş yavaş çıkarın.

OYUNCAKLAR

En büyük özen özellikle çocuk oyuncakları ağzına sokuyorsa kalitesine gösterilmelidir. Oyuncakta herhangi bir koku veya leke varsa almaktan kaçınınız. Yumuşak oyuncaklar toz, alerji ve mikrop toplayabilir. Yıkanabilen oyuncakları tercih edin.

GEZİNTİ

Günlük, aktif.  Ebeveyn her ne kadar “yoruldum, yapamayacağım, istemiyorum” dese de gündüz dolaşmak gece uykusu için oldukça makbuldür. 

EGZERSİZLER

Spor

İdeal olan temiz havada spor yapmaktır. Çocuğunuzun da dahil olduğu hiçbir spor aktivitesi kapalı bir mekanda yapılmamalıdır. Halka açık havuzda yüzmek sık hasta olan çocuk için hiç mantıklı değildir.

EKSTRA HOBİLER

Sağlığın dışarı çıkmaya elvermediği durumlarda evde egzersiz yapmak iyidir. Öncelikle sık sık hastalanmayı bırakıp sonrasında koro, dil kursları, sanat stüdyosu vs. gitmelisiniz. 

YAZ TATİLİ

Çocuk çok fazla insanla, şehir havası, klorlu su ve günlük kimyasallar ile haşır neşir olmadan dinlenmelidir. “Deniz kenarında” tatil çoğunlukla sık hastalanan çocuk için çok da sağlıklı değildir, çünkü birçok zararlı etkenler var, ayrıca buna toplu beslenme de ekleniyor ve genel olarak karşılaştırıldığında evdeki yaşam koşullarından daha kötüdür.
Sık hastalanan çocuk için ideal tatil şöyle gözüküyor(her kelimesi önemli): köyde yaz tatili; kumun kenarında doldurulabilir havuz; kıyafetler şort, yalınayak; sabun kullanımını kısıtlamak; yalnızca “Anne acıktım!” diye ağladığında emzirin. Havuzdan çıkıp kuma basan taze hava soluyan ve çok fazla insanla temas etmeyen aç ve çıplak çocuğun bağışıklık sistemi 3-4 haftalığına şehrin zararlarından korunmuş olur.

ASYE’DEN KORUNMA

Çocuğun çok üşüdüğü veya çok dondurma yediği için sık hasta olması düşük bir ihtimaldir. Bu yüzden bazı hastalıklar soğuk algınlığı değil ASYE’dir. Eğer Peter’in Cuma günü hiç bir şeyi yokken Pazar günü aniden burnu akmaya başlamışsa bu, Peter’in o zaman aralığında yeni bir virüs kaptığı anlamına gelir. Bunun sorumlusu aile özellikle de bu beklenmedik iyileşmeden yararlanarak torununu hemen sirke götüren dede suçludur.
Ailelerin en önemli görevi 12.2’de «ASYE’DEN KORUNMA» başlığında detaylı olarak verilen tavsiyeleri tam anlamıyla uygulamaktır. İnsanlarla gereksiz temaslardan büyük ölçüde kaçının, ellerinizi yıkayın, ailenizin her bir üyesini gribe karşı aşı yaptırarak bağışıklığını kuvvetlendirin.

Eğer çocuk çok sık ASYE oluyorsa, bu sık sık enfeksiyon kaptığı anlamına gelir.
Çocuğu suçlamamak gerek. Bu davranış aileden kaynaklanıyor. Bu çocuğu değil davranışı değiştirmemiz anlamına geliyor.

ASYE TEDAVİSİ

ASYE tedavisi – ilaç vermek anlamına gelmiyor. Çocuğun organizmasını maksimum derecede hızlı yapacak ve virüslere karşı en az ölçüde sağlık olarak etkilenecek durum oluşturmak anlamına geliyor. ASYE tedavisi- uygun sıcaklık ve nem parametrelerinin sağlanıp çocuğu sıkı giydirmek, istemeden emzirmemek ve aktif olarak sıvı tüketmesi anlamına gelir. oldukça etkili ilaçlardır. Herhangi aktif bir tedavi bağışıklık oluşumunu engeller. Çocuk çok sık hastalanıyorsa ancak tedavi ilaçsız mümkün olmadığında uygulanabilir. Bu genellikle gerçek bir nedenden değil de korku, sorumluluktan kaçma, tedaviye güvenememe gibi olayların çoğunluğundaki anti bakteriyel tedavilerdir.

İYİLEŞTİKTEN SONRA YAPILACAKLAR

Ateşin normale dönmesinin bağışıklık sisteminin iyileştiği anlamına gelmediğini unutmamak oldukça önemlidir. Fakat çocuk iyileşir iyileşmez ertesi günü soluğu hemen çocukların yanında alıyor. Oysaki daha öncesinde doktora görünüp doktorun çocuğun sağlıklı olduğunu söylemesi gerekmektedir.

Ertesi gün doktor ziyareti için sıradayken veya okulda çocuk yeni bir virüs kapabilir. Çocuk bağışıklık sistemi rahatsızlığından sonra hemen toparlanamaz. Yeni bir hastalık da zayıflamış bir bünye ile başlar. Hastalık öncekinden daha çok komplikasyonla daha ağır geçebilir ve ilaç almak gerekebilir.

Bu hastalık böyle geçer. Önce polikliniğe gidersiniz sonra kreşe... Ve daha sonra bu hastalığı “çok fenaydı” diye anlatırsınız.

Daha iyi hissedin, bu normal bir hayat yaşamaya başlayacağımız anlamına geliyor. Normal bir hayat sirke gitmek ya da okuldan çok polikliniğe gitmek değildir. Normal bir hayat temiz havada hoplayıp sıçramak, iştah «artması», sağlıklı bir uyku ve mukusların eski haline gelmesidir.

Hareketli bir yaşam tarzı ve mümkün olduğunca insanlarla temastan kaçınarak tamamen iyileşmek bir haftadan fazla sürmeyecektir. Artık sirke gidebilirsiniz! 

Unutulmamalıdır ki insanlarla temas etmek özellikle de içeride risklidir. Temiz havada çocuklarla oyun oynamak genellikle güvenlidir (tükürmeden, öpmeden). İyileştikten hemen sonra kreşi çocuklar yürüyüşe çıktığında ziyaret etmek makul bir yöntemdir. Herkes yemekteyken ortalıkta dolaşır sonra eve geliriz. Böyle bir şeyin her zaman gerçekleştirilemeyeceği açıktır (anne çalışıyordur, öğretmen kabul etmez, kreş evden uzaktır) fakat bu akla takılması gereken en son ihtimaldir.

Son olarak şunu belirtmeliyiz ki: “iyileştikten sonraki hareketler” sadece sık hastalanana değil bütün çocuklara yayılır. Bu gerçekten de normal bir çocuğun sık hastalanmamasını yardımcı olacak en önemli kurallardan biridir.
Madem “tüm çocuklardan” bahsettik, çocuk grubunda hasta olanı göndererek sadece kendimizi değil düğer çocukları da düşünmeliyiz. Eğer vücut ısısı normal kalırsa ASYE sonunda hafif ölçekte olacaktır. Burun akıyor evde birkaç gün kalıyorsunuz sonra kreşe doğru bulaşıcı hastalığınızla gidiyorsunuz!

Virüse karşı antikor hastalığın ilk beş gününden evvel oluşmaz. Bu nedenle kreşe gitmeye devam etmeye ASYE’nin başladığından 6 gün evvelinden olmamalıdır, yine de her durumda vücut ısısının normale dönmesi için en az üç gün gerektiği için ciddiyetine bakılmaksızın.

“KREŞTEN” OLMAYAN ÇOCUKLARIN GELMESİ

Çocuğun kreşe başladıktan sonra sık hastalanması oldukça tipik bir durumdur. Üç yaşına kadar pratik olarak hastalanmamış, hiçbir sebeple tedavi olmamış çocuk. Üç yaşında kreşe başlar ve kışın beş kez ASYE olur... Kimin suçlu olduğunu zaten biliyorsunuz? Kesinlikle çocuk değil.

“Üç yaşına kadar hiç hasta olmadı” dediğinizde bu cümle oldukça normal sağlıklı bir çocuğunuz olduğunu desteklemektedir. Çevre değişince hastalıklar başladı.

Ne yapmalı? İlk olarak çocuklarla temas kurmaya başladıktan sonra çocuğunuzun hasta olmamasının mümkün olmayacağını kabul edin.  Ama aslında belki de buna hazırdınız da hastalıkların kalıcı olabileceğini düşünmemiştiniz. Kalıcı hastalık ya sizin çocuğunuzu kreşe götürmek için acele ettiğini, ya da aslında kreşte bir şeylerin yanlış gittiğini göstermektedir (hasta çocuğu kreşe alıyorlar, kreşi havalandırmıyorlar, yürüyüşe az çıkarıyorlar vb.)
Kreş bulma imkanımız var mıydı? Tabii ki yok. Kreşi değiştirebilir miyiz? Olabilir,evet. Fakat bu zor ve pahalıdır.
Yapamayız. Kreşi değiştiremeyiz. Kreşe götüremeyiz. Götürürüz. Hasta oluruz. İyileşiriz. Kreşe götürürüz. Hastalanırız. Aniden kazandığımız bütün parayı çocuğun hastalığına harcadığımızı fark ederiz!

Ve sonra çevrenizden biri şöyle bir cümle kurar: sizin çocuğunuz «kreşe gitmemeli». Ve aniden her şey anlaşılır. İşi bırakırız. Kreşe gitme bırakılır. Gerçekten de 1-2 ay sonra bu ara sık hastalanan çocuk için sıklaşacaktır.
Kreşe gitmeye ara verdik çünkü normal bir kreş bulamadık.

Kreşe gitmeye ara verdik çünkü çocuğu iyileştirmek için olanak bulamadık.
“Bulamadık”, “olanak yoktu” gibi ifadelere dikkat edin...

Sonuç:

Normal bir kreş bulamadık çünkü öyle bir yer zaten yok.
Biz çocuğumuzu kendimiz iyileştiremeyiz, çünkü böyle bir ihtimal pediatristimizin talimatları ve iş kanunları ile örtüşmüyor.

Sonuç:

Aslında hiçbir şey o kadar da dramatik değil. Çünkü çok sık meydana gelen ASYE bile doğru bir tedavi ile çocuğun sağlığını etkilemez.
İki gün kreşe gitti. Hasta oldu. Susuz kaldı, soğuk aldı, terledi, burnu aktı. İyileşti. Tehlikeli, kötü, zararlı hiçbir şey yapmadık.

Fakat her hapşırık – sebebi yüzlerce Siprochka tabletinin yazılmış olması, enjekte edilen antibiyotikler, check-up muayeneleri, yüzlerce başka uzmana görünüp hepsi de tedavi için başka başka ilaçları uygun gördüğünden olabilir- ASYE gibi bariz şeytani hastalık öyle kolayca hiç iz bırakmadan ve şiddetlenmeden geçip gitmez. Böyle bir çocuk için kreş tehlikelidir. Hem aile, hem de doktor tehlikededir...

Eğer çocuğunuz çok sık, hatta bayağı sık hasta oluyor ama ilaçla değil de doğal yollarla kendiliğinden iyileşiyorsa, bırakın hasta olsun, kreşe gitsin ve istediğini yapsın.
Bu şekilde hasta olup iyileşmek zararlı değil!
 

Yorum Yapın